Coaching czy terapia? Różnice, podobieństwa i kiedy wybrać którą formę

Jeśli wpisujesz w Google frazę „coaching czy terapia”, to bardzo możliwe, że jesteś w momencie, w którym coś przestało działać tak jak dawniej. Może czujesz zmęczenie, przeciążenie albo chaos w głowie. Może wiesz, że chcesz zmiany, ale kompletnie nie wiesz, od czego zacząć.

I wiesz co? To jedno z najbardziej ludzkich pytań, jakie można sobie zadać. Bo najgorsze, co można zrobić, to utknąć w porównywaniu opcji tak długo, aż zabraknie energii na jakikolwiek ruch. Ten tekst nie ma Cię przekonywać do jednej „słusznej” drogi. Ma dać klarowność, spokój i przestrzeń, żebyś mogła/mógł wybrać mądrze, bez presji i bez wstydu. Jeśli chcesz zobaczyć wszystkie najczęstsze pytania o coaching w jednym miejscu, zajrzyj też do wpisu głównego: Coaching online: najczęstsze pytania i odpowiedzi.

Coaching i terapia - co jest wspólne, a co inne?

Co je łączy?

Choć coaching i terapia bywają stawiane po przeciwnych stronach barykady, w praktyce mają sporo wspólnego:

• obie formy opierają się na rozmowie, relacji i zaufaniu,

• obie mogą prowadzić do realnej i trwałej zmiany,

• obie wymagają Twojej obecności, bycia „tu i teraz”.

Nie są to magiczne rozwiązania, a raczej procesy, które zadziałają wtedy, gdy masz przestrzeń, żeby się w nie zaangażować.

Co jest inne w praktyce?

Najprościej mówiąc:

• Terapia częściej zajmuje się cierpieniem, objawami, historią i mechanizmami, które trzeba zrozumieć i przepracować, aby poczuć ulgę i odzyskać stabilność.

• Coaching częściej koncentruje się na celu, decyzjach, działaniach i budowaniu nowych sposobów funkcjonowania tu i teraz.

To oczywiście uproszczenie. Coaching nie polega tylko na „pozytywnym myśleniu”, a terapia nie zawsze oznacza „grzebanie w przeszłości”. Ale dla wielu osób taki skrót myślowy bywa bardzo pomocny na start.

Kiedy coaching będzie dobrym wyborem?

Coaching zazwyczaj ma sens, gdy:

• chcesz podjąć decyzję (zostać / odejść / zmienić kierunek),

• chcesz lepiej zarządzać stresem, energią i priorytetami,

• masz poczucie, że robisz wszystko, ale niewiele jest naprawdę „Twoje”,

• potrzebujesz wrócić do sprawczości i konsekwencji, ale bez ciśnienia,

• chcesz poukładać rytm pracy i odpoczynku, bo czujesz, że jedziesz na rezerwie.

   

W pracy coachingowej w od.dech bardzo często zaczynamy od dwóch obszarów, które bywają pomijane:

• Ciało - co mówi Twoja energia, sen, napięcie, układ nerwowy?

• Rytm - jak wygląda tydzień, czy pozwala Ci w ramach Twojej strefy wpływu na działanie?

Oczywiście to, czy zaczniemy w tych obszarach zależy od Ciebie i Twojej potrzeby. Zazwyczaj klienci sami wiedzą, co jest dla nich priorytetem na dany dzień. Zazwyczaj jednak problem nie leży w braku ambicji, bądź motywacji do działania, a właśnie w tym, że nie wiemy skąd najlepiej czerpać do nich zasoby. 

Kiedy terapia będzie lepszym pierwszym krokiem?

Warto rozważyć terapię jako pierwszy wybór, jeśli:

• dominują silne stany lękowe, epizody depresyjne, poczucie „nie daję rady”,

• temat dotyczy traumy, uzależnień lub zaburzeń odżywiania,

• czujesz, że to nie jest kwestia celu czy decyzji, tylko cierpienia, które zalewa,

• potrzebujesz przede wszystkim stabilizacji, bezpieczeństwa i ulgi.

Wybranie terapii nie oznacza, że „coś z Tobą nie tak”. Zazwyczaj to najbardziej troskliwy i odpowiedzialny wybór, jakiego możesz dla siebie dokonać. 

A co, jeśli czuję, że potrzebuję i tego, i tego?

To zdarza się częściej, niż myślisz. Czasem ktoś jest w terapii i równolegle korzysta z coachingu, żeby:

• wdrożyć konkretne zmiany w pracy,

• przejść przez decyzję zawodową,

• zbudować nawyki i strukturę dnia,

• nauczyć się komunikacji i stawiania granic.

Kluczowe są tempo i zakres. Jeśli jesteś w trudnym momencie, coaching nie powinien Cię „pchać” z całych sił, a raczej pomóc znaleźć intencję i poczucie spokojnego ruchu w wyznaczonym kierunku.

7 pytań, które pomogą Ci wybrać 

Zatrzymaj się na chwilę i odpowiedz sobie spokojnie:

1. Czy dziś bardziej potrzebuję ulgi, czy zmiany kierunku?

2. Czy mój problem to bardziej emocje, czy decyzje i działania?

3. Czy mam choć trochę zasobów (sen, energia, wiara w cel), żeby wdrażać kroki?

4. Czy czuję się bezpiecznie w relacji z osobą wspierającą?

5. Czy mój temat wraca jak bumerang mimo prób „ogarnięcia”?

6. Czy mam poczucie utknięcia w przeszłości, czy raczej w bezruchu?

7. Co byłoby dla mnie najmniejszą dobrą zmianą w najbliższe 2 tygodnie?

Najczęstsze obawy (i krótkie odpowiedzi)

„Boję się, że przesadzam i w sumie nie mam prawa prosić o pomoc.” 

Masz. Zmęczenie, przeciążenie i chaos to też wystarczający powód.

„Nie chcę, żeby ktoś mnie oceniał.” 

Współpraca coachingowa pozbawiona jest oceny. Relacja ta opiera się na obecności, uważności i jasnej strukturze sesji.  

„Nie wiem, jak mówić o sobie.” 

Nie musisz, odpowiedzi na pytania pojawią się jako naturalna część procesu. Tak samo jak cisza, która będzie nam w nim towarzyszyć. 

od.dech

Jeśli chcesz, możesz napisać do mnie na [email protected] i w 3 zdaniach opisać:

• z czym przychodzisz,

• co chcesz zmienić,

• jak teraz wygląda Twoja energia (niska / średnia / wysoka).

Odpowiem szczerze, czy coaching będzie dobrym krokiem, czy lepiej zacząć inaczej. Jeśli wolisz porozmawiać, umów darmową wstępną sesję coachingową na której omówimy w 20/30 minut obszar/y nad którymi planujesz pracować.

FAQ: Coaching czy terapia

Czy coaching zastępuje terapię? 

Nie. Coaching nie jest formą leczenia i nie zastępuje terapii w sytuacjach klinicznych.

Czy trzeba mieć „poważny problem”, żeby iść na terapię? 

Nie. Terapia to także profilaktyka i dbanie o zdrowie psychiczne.

Czy coaching jest tylko dla osób biznesowych? 

Nie. Coaching dotyczy także energii, granic, decyzji życiowych i równowagi.

Ile trwa proces coachingowy? 

To zależy od celu, ale często od kilku do kilkunastu spotkań.

Czy mogę zmienić decyzję w trakcie? 

Tak. To Twoja droga i masz prawo ją korygować.

Co jeśli nadal nie wiem, co wybrać? 

Rozmowa wstępna często daje więcej jasności niż kolejne godziny czytania.

Do usłyszenia!

Autorką tekstu jest Zofia Tykwińska-Sutkowska, specjalistka w obszarze dobrostanu, coach wellness i lifestyle certyfikowana na Harvard Medical School. W od.dech wspiera osoby w budowaniu codziennych praktyk, które wzmacniają poczucie sprawczości.